Warsztaty o module tematycznym „Receptura apteczna w praktyce – przygotowywanie maści i proszków” (2)

13 października 2026 r. odbyło się drugie spotkanie z cyklu piętnastogodzinnych warsztatów pn. „Receptura apteczna w praktyce – przygotowywanie maści i proszków”, organizowanych dla zdolnych uczniów bydgoskich szkół ponadpodstawowych w ramach grantu „Zdolny uczeń na uczelni”. Zajęcia realizowane są w ramach Miejskiego Programu Wspierania Ucznia Zdolnego „Zdolni znad Brdy” w Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, w Katedrze Chemii Leków Wydziału Farmaceutycznego przy ul. Jurasza 2.

Podczas kolejnego spotkania uczniowie pogłębiali wiedzę dotyczącą receptury aptecznej, koncentrując się na zasadach sporządzania proszków jako jednej z klasycznych stałych postaci leku. Zajęcia pozwoliły im poznać kolejne etapy przygotowywania preparatów recepturowych oraz zrozumieć znaczenie precyzji i przestrzegania procedur technologicznych w pracy farmaceuty.

W części teoretycznej omówiono skład recepturowy preparatów, właściwości poszczególnych składników oraz znaczenie prawidłowego odmierzania, rozdrabniania i mieszania substancji. Szczególną uwagę poświęcono uzyskiwaniu jednorodnej mieszaniny, dokładności dozowania substancji czynnej oraz wpływowi zastosowanej techniki na jakość i powtarzalność przygotowywanych dawek leku.

Istotnym elementem warsztatów była część praktyczna, podczas której uczniowie samodzielnie sporządzali proszki recepturowe, wykorzystując tradycyjne wyposażenie stosowane w recepturze aptecznej, w tym moździerze, pistle i wagi. Poznali również możliwości wykorzystania kapsułkarek, umożliwiających sprawne porcjowanie przygotowanej mieszaniny. Zastosowanie różnych metod pracy stworzyło okazję do porównania klasycznych technik recepturowych z rozwiązaniami usprawniającymi proces przygotowywania poszczególnych dawek preparatu.

W trakcie zajęć zwrócono również uwagę na zasady prawidłowego pakowania, oznakowania i przechowywania proszków recepturowych. Uczestnicy poznawali znaczenie poszczególnych etapów procesu technologicznego oraz ich wpływ na jakość, powtarzalność i bezpieczeństwo stosowania gotowego preparatu. Warsztaty umożliwiły im rozwijanie umiejętności praktycznych, a także pogłębianie wiedzy na temat zastosowania chemii i technologii postaci leku w farmacji. Bezpośredni kontakt z wyposażeniem laboratoryjnym oraz samodzielne wykonywanie czynności recepturowych pozwoliły uczniom lepiej poznać specyfikę pracy farmaceuty i wymagania związane z przygotowywaniem leków recepturowych.

Prowadzący: dr n. farm. Adam Sikora.
Koordynacja od strony Collegium Medicum UMK w Toruniu: Joanna Grześkiewicz z Katedry Chemii Leków.
Koordynacja: Małgorzata Maćkowiak.